Tekstil sektöründe döngüsel ekonomiye geçiş sürecinin en önemli araçlarından biri olarak görülen Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) sistemi, Avrupa’da giderek daha fazla önem kazanıyor. İtalya, tekstil sektöründe EPR uygulamalarında öncü ülkeler arasında gösterilirken, sektör temsilcileri sistemin başarılı olabilmesi için net mevzuat, güçlü denetim mekanizmaları ve tüm paydaşların sürece dahil edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

İtalya Ulusal Moda Odası Sürdürülebilirlik ve İnovasyon Başkanı Matteo Ward (Matteoni), tekstil sektöründe sürdürülebilir dönüşümün yalnızca geri dönüşüm hedefleriyle sınırlı olmadığını belirterek, ürünlerin tüm yaşam döngüsünü kapsayan bir sorumluluk anlayışının benimsenmesi gerektiğini vurguladı. EPR sisteminin üreticileri ürünlerinin kullanım sonrası süreçlerinden de sorumlu hale getirdiğini ifade eden Ward, bunun döngüsel ekonominin temel taşlarından biri olduğunu söyledi.

Sektör uzmanlarına göre tekstilde EPR uygulamaları; toplama, ayırma, yeniden kullanım ve geri dönüşüm süreçlerinin finansmanını üreticilerin üstlenmesini öngörüyor. Bu sayede tekstil atıklarının düzenli depolama sahalarına gitmesinin önüne geçilirken, kaynakların yeniden ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.

Ancak İtalya deneyimi, sistemin yalnızca yasal zorunluluklarla başarıya ulaşamayacağını da ortaya koyuyor. Sektör temsilcileri, açık ve uygulanabilir kuralların yanı sıra kayıt dışılığın önlenmesi, adil maliyet paylaşımı ve etkin denetim mekanizmalarının oluşturulmasının kritik önemde olduğunu belirtiyor. Aksi halde yükümlülüklerini yerine getiren firmalar ile getirmeyenler arasında haksız rekabet oluşabileceği ifade ediliyor.

Avrupa Birliği’nin tekstil atıklarına yönelik yeni düzenlemeleri kapsamında, önümüzdeki yıllarda EPR sistemlerinin tüm üye ülkelerde yaygınlaşması bekleniyor. Bu süreç, özellikle tekstil ihracatında güçlü konuma sahip ülkeler açısından yeni yükümlülükler kadar önemli fırsatları da beraberinde getiriyor.